Şanzıman Arızası Nasıl Anlaşılır?

Manuel şanzıman arızaları genellikle sürüş sırasında belirli sesler, zorlanmalar şeklinde kendini gösterir.  Örneğin; araç rölantide çalışırken ses yapıyor ve debriyaja basınca ses kesiliyor ise bu bir şanzıman sorununu işaret ediyor olabilir. Ayrıca vites geçişlerinde zorlanma veya cartlama sesi duyulması veya uğultu şeklindeki sesler şanzımanda sorun olduğunun göstergesidir diyebiliriz.  Manuel şanzıman, aracın aktarma organlarının en önemli parçalarından biridir ve birçok mekanik dişli, mil ve rulmanın uyum içinde çalışmasıyla görev yapar. Bu mekanik yapıdaki en ufak bir bozulma, sürüş konforunu etkilediği gibi uzun vadede daha büyük arızalara da yol açabilir. Bu nedenle şanzıman arızalarının belirtilerini erken fark etmek, hem yüksek maliyetlerin önüne geçmek hem de güvenli sürüş sağlamak açısından oldukça önemlidir. 

Şanzıman arızaları çoğunlukla ses, titreşim, sızdırma, zorlanma ve performans kaybı gibi belirtilerle kendini gösterir. Fakat bazı durumlarda arızalar ilk etapta çok belirgin olmayabilir. Bu yüzden araç sahiplerinin vites geçişleri, sürüş sırasında gelen sesler ve aracın genel tepkilerini dikkatle takip etmesi önemlidir. 

Aşağıda manuel şanzıman arızalarının en sık görülen belirtilerini, nedenlerini ve göz ardı edilmesi durumunda oluşabilecek sonuçları detaylandırılmış şekilde bulabilirsiniz. 

1. Vites Geçişlerinde Zorlanma ve “Cartlama” Sesleri

Vites kolunun geçiş sırasında zorlanması, özellikle 1’den 2’ye veya 2’den 3’e geçerken “cart” diye ses çıkarması senkromeç, debriyaj veya şanzıman yağıyla ilgili bir problemin habercisidir. 
Bu durum aşağıdaki nedenlerden kaynaklanabilir: 

• Senkromeç aşınması 
  Vites geçişlerini yumuşatan bu parça aşındığında dişliler tam kavrayamaz ve ses çıkar. 

• Debriyaj tam ayırmıyor olabilir 
  Baskı balata aşınmışsa vites geçişleri zorlaşır. 

• Şanzıman yağı eksilmiş veya özelliğini kaybetmiş olabilir 
  Yetersiz yağlama dişlilerin sürtünmesine neden olur. 

Bu sorunlar zamanında çözülmezse şanzımanın iç mekanizmasında daha ağır hasarlar oluşabilir. 

2. Araç Rölantideyken Gelen Sesler

Rölantide çalışırken duyulan “uğultu, takırtı, tıkırtı” gibi sesler ve debriyaja basıldığında bu seslerin kesilmesi genellikle bilye arızasını işaret eder. 

Özellikle: 

• Bilyanın kuru çalışması 

• Baskı balata arızası 

• Ana veya ara mil rulmanlarının aşınması 

Bu sesler ilk başta aralıklı gelebilir fakat ilerleyen dönemlerde araç hızlandığında daha belirgin hale gelir. Rulman arızası ihmal edilirse mil eğilmesine kadar varabilen ciddi sorunlar oluşabilir. 

3. Sürüş Sırasında Uğultu, Vınlama veya Tıkırtılar

Aracın hızı arttıkça seslerin de artması rulman veya dişli problemlerinin habercisidir. 
Her hızda farklı ses tipleri şunları işaret eder: 

• Düşük hızda uğultu: Genelde ara mil rulmanı 

• Yüksek devirde vınlama: Dişli aşınması 

• Virajda değişen sesler: Şanzıman diferansiyel kısmı veya aks bilyeleri 

Bu seslerin devamlı hale gelmesi şanzıman içinde metal talaşı oluştuğunu bile gösterebilir. 

4. Vitesin Kendiliğinden Boşa Atması

Manuel şanzımanın boşa düşmesi ciddi bir problemdir ve mutlaka kontrol edilmelidir. 
Bu durumun başlıca sebepleri: 

• Aşınmış dişliler 

• Senkromeç arızası 

• Vites forklarının eğilmesi 

• Şanzıman içinde boşluk oluşması 

Şanzımanın boşa atması hem aracın kontrolünü tehlikeye sokar hem de iç mekanizmanın tamamen zarar görmesine neden olabilir. 

5. Şanzıman Yağı Kaçakları

Şanzıman yağının azalması en riskli durumlardan biridir. 
Yağ kaçağı şu noktalarda oluşabilir: 

• Conta ve keçelerin yıpranması 

• Darbe sonucu çatlaklar 

• Drenaj tapasında gevşeme 

Eksilen yağ, dişlilerin metal metale sürtünmesine neden olarak şanzımanın tamamen dağılmasına yol açabilir. 

6. Debriyaja Basıldığında Gelen Farklı Sesler

Debriyaja basıldığında gelen: 

• Tıkırtı 

• Uğultu 

• Kuru sürtme sesi 

gibi belirtiler genellikle baskı balata seti ile ilişkilidir. Ancak bazı durumlarda şanzıman giriş mili rulmanının aşınması da aynı belirtilere neden olabilir.  

7. Performans Kaybı ve Araçta Titreme

Aracın kalkışta titremesi veya hızlanırken zorlanması, şanzıman dişlilerinde bozulma ya da debriyaj sistemindeki bir arızayı işaret edebilir. 
Bu titreme özellikle 1. viteste belirgindir ve zamanla diğer viteslerde de hissedilir. 

8. Vites Kolunda Boşluk Hissinin Artması

Vites kolu normale göre daha yumuşak veya boşta hissediliyorsa: 

• Vites teli gevşemiş olabilir 

• Forklarda aşınma olabilir 

• İç mekanizma boşluk yapmış olabilir 

Bu durum bir süre sonra vitesin geçmemesine ya da tamamen düşmesine yol açabilir. 

Şanzıman Arızalarını Erken Fark Etmek Önemlidir 

Manuel şanzıman arızaları küçük belirtilerle başlar fakat ihmal edildiğinde ciddi ve maliyetli sonuçlar doğurabilir. Aracınızda ses, uğultu, zorlanma, titreme veya yağ kaçağı gibi belirtiler gördüğünüzde vakit kaybetmeden profesyonel bir şanzıman servisinden destek almak en doğru adımdır. 

Aktepe Manuel Şanzıman gibi deneyimli ve uzman servislere başvurarak hem arızanın kaynağını hızlıca tespit ettirebilir hem de daha büyük masraflardan korunabilirsiniz.